రాజస్థాన్‌లో నాలుగు గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ పక్షుల విడుదల: కొత్త దశకు సంరక్షణ కార్యక్రమం

రాజస్థాన్‌లోని జైసల్మేర్ జిల్లా సామ్ గ్రామం సమీపంలోని డెజర్ట్ నేషనల్ పార్క్‌లో అక్టోబర్‌లో నాలుగు మగ గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ పక్షులను అడవిలోకి విడుదల చేసినట్లు పీఐబీ తెలిపింది. అక్టోబర్ 24న ప్రచురించిన నేపథ్య కథనం ప్రకారం, సామ్–రామ్‌దేవ్రా సంరక్షణ సంతానోత్పత్తి కేంద్రాల నుంచి విడుదలకు ఎంపిక చేసిన పది పక్షుల్లో ఇవి ఉన్నాయి. మొత్తం పదింటినీ ఇప్పటికే విడుదల చేసినట్లు కథనం చెప్పలేదు.

సంరక్షణ కేంద్రాల్లో పక్షుల జనాభాను పెంచే దశ నుంచి ఎంపిక చేసిన పక్షులు సహజ వాతావరణానికి ఎలా అలవాటుపడతాయో పరిశీలించే దశకు కార్యక్రమం చేరుకుంటోంది. ఈ విడుదలల అనుభవంతో తదుపరి విడుదలల పద్ధతులను మెరుగుపరచనున్నట్లు పీఐబీ పేర్కొంది. తీవ్ర అంతరించిపోయే ముప్పులో ఉన్న ఈ జాతి కోలుకుందని లేదా విడుదలైన పక్షుల దీర్ఘకాల మనుగడకు హామీ ఉందని దీని అర్థం కాదు.

పక్షులు ఎగరడానికి అవసరమైన కండరాలను బలోపేతం చేసుకోవడం, సహజ పరిస్థితులకు అలవాటుపడటం, సహజ ప్రవర్తనను ప్రదర్శించడం కోసం రామ్‌దేవ్రాలో ప్రత్యేక రీవైల్డింగ్ ఏవియరీ ఏర్పాటు చేశారు. విడుదలకు ముందు క్రమంగా అలవాటుపడేలా సాఫ్ట్-రిలీజ్ సదుపాయం ఉపయోగపడుతుంది. పక్షులకు ఇబ్బంది తగ్గించేందుకు విడుదల సమయంలో మనుషుల ఉనికిని పరిమితం చేసినట్లు కథనం తెలిపింది.

సంరక్షణ సంతానోత్పత్తి కార్యక్రమంలోని గుడ్లను సహజ గూళ్లలో ఉంచే వేరొక పద్ధతినీ పీఐబీ వివరించింది. సామ్ నుంచి గుజరాత్‌లోని నలియాకు తీసుకెళ్లిన గుడ్డును అడవి ఆడ పక్షి గూటిలో ఉంచగా పిల్ల పొదిగింది. తరువాత దానిని పెంపుడు తల్లి సహజ వాతావరణంలో పెంచుతున్నట్లు బృందం గమనించింది. ఈ పద్ధతిలో రాజస్థాన్‌లో ఆరు, గుజరాత్‌లో రెండు పిల్లలు వచ్చినట్లు కథనం తెలిపింది. ఈ పిల్లలు, అక్టోబర్‌లో విడుదల చేసిన నాలుగు మగ పక్షులు వేర్వేరు.

మూలం: పీఐబీ రీసెర్చ్ నేపథ్య కథనం, 2026 అక్టోబర్ 24. అధికారిక పాఠ్యం ఆధారంగా KROV సొంత ఆంగ్ల–తెలుగు అనుసరణ. ఫొటోలు లేదా ఇతరుల మీడియాను పునర్ముద్రించలేదు.